Hướng dẫn cơ bản về các hoạt động sinh hoạt hằng ngày: Hỗ trợ di chuyển và chuyển tư thế an toàn
Việc hỗ trợ người thân trong các hoạt động sinh hoạt hằng ngày có thể khác nhau theo thời gian và thay đổi từng ngày. Có khi, bạn chỉ cần đỡ khi người thân đi bộ đến nhà bếp. Nhưng cũng có lúc, bạn cần giúp họ ra khỏi giường, đứng dậy từ ghế hoặc chuyển sang xe lăn một cách an toàn.
Những hoạt động di chuyển hằng ngày này đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự tự lập và chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, khi việc đi lại và thay đổi tư thế trở nên khó khăn hơn, biết cách hỗ trợ đúng cách và an toàn sẽ giúp ích rất nhiều cho cả bạn và người thân.
Nếu đang chăm sóc người thân trong gia đình, bạn không cần phải là chuyên gia mới có thể giúp họ di chuyển an toàn hơn. Chỉ cần chuẩn bị chu đáo, kiên nhẫn và có sự hỗ trợ phù hợp, bạn đã có thể giúp đỡ họ một cách hiệu quả.
Dưới đây là năm lời khuyên bạn nên ghi nhớ:
Mẹo giúp di chuyển và chuyển tư thế an toàn hơn
Chuẩn bị không gian xung quanh
Trước khi giúp người thân đứng dậy hoặc di chuyển từ nơi này sang nơi khác, hãy dành chút thời gian kiểm tra không gian xung quanh. Một vài điều chỉnh nhỏ có thể giúp giảm nguy cơ té ngã và giúp người thân di chuyển dễ dàng hơn.
Trước tiên, hãy dọn dẹp lối đi, loại bỏ thảm dễ xê dịch, dây điện, đồ đạc bừa bộn và những vật dụng khác có thể khiến người thân vấp ngã. Đảm bảo khu vực có đủ ánh sáng, đặc biệt khi di chuyển vào ban đêm.
Bạn cũng cần kiểm tra các thiết bị sẽ sử dụng. Trước khi hỗ trợ người thân chuyển tư thế, hãy khóa phanh xe lăn và cố định bánh xe giường theo hướng dẫn sử dụng thiết bị cũng như kế hoạch chăm sóc của họ. Nếu giúp người thân đứng dậy từ tư thế ngồi, hãy chọn một chiếc ghế chắc chắn, có tay vịn vững vàng, thay vì ghế sofa mềm và thấp.
Đặt các dụng cụ hỗ trợ di chuyển cần thiết, chẳng hạn như khung tập đi hoặc gậy chống, ở gần để người thân có thể dễ dàng lấy khi cần.
Chỉ cần chuẩn bị chu đáo một chút, bạn đã có thể giúp việc di chuyển trở nên an toàn hơn và thuận tiện hơn.
Áp dụng tư thế và kỹ thuật vận động an toàn
Việc hỗ trợ người khác di chuyển cũng có thể gây áp lực lên cơ thể bạn. Áp dụng tư thế và kỹ thuật vận động đúng cách sẽ giúp giảm nguy cơ chấn thương lưng và căng cơ.
Hãy ghi nhớ những nguyên tắc sau:
Gập hông và đầu gối. Giữ tư thế đứng vững và lưng ở vị trí tự nhiên, thay vì cúi gập người từ phần eo.
Đứng gần người thân. Khi hỗ trợ họ di chuyển, hãy đứng đủ gần để hạn chế phải với người và giảm áp lực không cần thiết lên cơ thể.
Bước chân để đổi hướng, tránh vặn xoắn lưng. Khi cần đổi hướng trong lúc đỡ người thân, hãy di chuyển chân thay vì vặn thân mình.
Tránh kéo hoặc nâng người thân bằng sức. Không kéo tay, vai hoặc quần áo của họ để giúp họ di chuyển.
Quan trọng nhất là biết giới hạn của bản thân. Ngay cả khi áp dụng đúng kỹ thuật, không phải trường hợp chuyển tư thế nào cũng có thể thực hiện an toàn bằng sức người. Nếu người thân cần được nâng đỡ nhiều hơn khả năng hỗ trợ an toàn của bạn, hãy dừng lại, nhờ người khác trợ giúp hoặc sử dụng thiết bị phù hợp.
Chăm sóc sức khỏe của chính mình cũng là một phần quan trọng giúp bạn duy trì khả năng chăm sóc người thân lâu dài.
Thực hiện chuyển tư thế theo quy trình an toàn và nhất quán
Chuyển tư thế là việc di chuyển từ một tư thế hoặc bề mặt này sang tư thế hoặc bề mặt khác, chẳng hạn như chuyển từ giường sang ghế hoặc đứng dậy từ tư thế ngồi.
Các bước thực hiện cụ thể phụ thuộc vào khả năng vận động của người thân, nhưng bạn có thể áp dụng một số nguyên tắc chung. Trước khi bắt đầu, hãy giải thích cho họ biết bạn sẽ hỗ trợ như thế nào và đảm bảo họ đã sẵn sàng. Kiểm tra để chắc chắn bề mặt mà họ sẽ chuyển sang ổn định và các thiết bị cần thiết đã được cố định an toàn.
Khi hỗ trợ người thân đứng dậy từ tư thế ngồi, nếu phù hợp với khả năng vận động và kế hoạch chăm sóc của họ, bạn có thể hướng dẫn người thân dịch người về phía mép ghế, đặt hai bàn chân vững chắc trên sàn và chống tay vào tay vịn để đứng lên. Hãy cho họ đủ thời gian lấy lại thăng bằng trước khi bắt đầu đi lại.
Đừng vội vàng, ngay cả khi bạn đã quen với quy trình này. Nếu người thân cảm thấy chóng mặt, yếu sức hoặc đứng không vững, hãy tạm dừng và đánh giá lại tình hình thay vì cố gắng tiếp tục.
Nếu chưa chắc chắn về cách hỗ trợ một thao tác chuyển tư thế cụ thể, hãy nhờ chuyên viên vật lý trị liệu hoặc chuyên viên hoạt động trị liệu hướng dẫn trực tiếp kỹ thuật phù hợp với nhu cầu của người thân.
Khuyến khích người thân tự thực hiện trong khả năng có thể
Khi người thân gặp khó khăn trong việc di chuyển, bạn thường muốn làm mọi thứ có thể để giúp đỡ họ. Tuy nhiên, hỗ trợ không có nghĩa là bạn phải làm tất cả mọi việc thay họ.
Khi điều kiện cho phép và việc đó đảm bảo an toàn, hãy khuyến khích người thân tự thực hiện hoặc chủ động tham gia vào các thao tác di chuyển. Họ có thể tự dịch người về phía mép ghế, đặt hai bàn chân xuống sàn hoặc chống tay vào tay vịn để đứng dậy mà không cần bạn làm thay những bước này.
Hãy để người thân có đủ thời gian di chuyển theo nhịp độ của riêng mình. Trước khi trực tiếp hỗ trợ, hãy giải thích cho họ biết bạn sẽ làm gì. Những hướng dẫn đơn giản cùng lời động viên, trấn an có thể giúp họ cảm thấy thoải mái và tự tin hơn.
Hãy nhớ rằng khả năng vận động có thể thay đổi từng ngày. Có những ngày người thân cần được hỗ trợ nhiều hơn những ngày khác, và điều đó hoàn toàn bình thường. Mục tiêu là giúp họ duy trì tính tự lập, đồng thời nhận biết khi nào họ cần được hỗ trợ thêm.
Sử dụng thiết bị hỗ trợ khi cần thiết
Một số thiết bị hỗ trợ có thể giúp việc di chuyển hằng ngày an toàn và dễ dàng hơn. Thiết bị phù hợp sẽ tùy thuộc vào sức lực, khả năng giữ thăng bằng, khả năng vận động và nhu cầu chăm sóc của người thân.
Một số thiết bị thường được sử dụng gồm:
Đai hỗ trợ đi lại và chuyển tư thế: Trong những trường hợp phù hợp, người chăm sóc đã được đào tạo có thể sử dụng đai để giữ và hỗ trợ người thân trong một số thao tác di chuyển. Tuyệt đối không dùng đai để nhấc người thân lên bằng cách kéo đai quanh eo. Thiết bị này cũng không phù hợp với tất cả mọi người hoặc mọi tình huống.
Ván trượt hỗ trợ chuyển tư thế: Loại ván này có thể giúp một số người chuyển từ bề mặt này sang bề mặt khác, chẳng hạn như từ xe lăn sang giường, nếu họ có đủ khả năng thực hiện và đã được hướng dẫn cách sử dụng an toàn.
Thiết bị nâng người cơ học: Các thiết bị như Hoyer lift có thể hỗ trợ chuyển người trong những trường hợp không thể thực hiện an toàn bằng sức người. Người chăm sóc cần được đào tạo cách lựa chọn và đặt đai nâng đúng vị trí, cũng như vận hành thiết bị đúng cách.
Tấm trượt hỗ trợ điều chỉnh tư thế: Thiết bị này có thể giúp điều chỉnh vị trí của người nằm trên giường khi được sử dụng theo đúng hướng dẫn và kỹ thuật đã được đào tạo.
Nếu chưa biết thiết bị nào phù hợp với người thân, bạn có thể nhờ chuyên gia y tế tư vấn. Họ có thể giúp bạn xác định thiết bị phù hợp và hướng dẫn cách sử dụng an toàn.
Để tìm hiểu thêm, hãy tham khảo tài liệu của Agrace về hỗ trợ di chuyển và chuyển tư thế an toàn.
Khi nào cần tìm kiếm sự hỗ trợ thêm?
Những thay đổi về khả năng vận động đôi khi là dấu hiệu cho thấy người thân cần được hỗ trợ nhiều hơn. Nếu họ thường xuyên bị té ngã, ngày càng khó chuyển tư thế hoặc mới gặp khó khăn khi đứng và đi lại, bạn nên liên hệ với đội ngũ chăm sóc sức khỏe của người thân để được tư vấn.
Chuyên viên vật lý trị liệu và chuyên viên hoạt động trị liệu có thể đánh giá khả năng vận động, đề xuất thiết bị hỗ trợ phù hợp và hướng dẫn người chăm sóc các kỹ thuật đáp ứng nhu cầu cụ thể của người thân.
Nếu người thân đột ngột bị yếu sức, đột nhiên không thể đứng hoặc đi lại, hoặc xuất hiện các triệu chứng có thể là dấu hiệu đột quỵ, hãy gọi cấp cứu ngay.
Hãy nhớ rằng bạn không cần phải tự mình tìm cách giải quyết mọi việc. Chủ động tìm kiếm lời khuyên và sự hỗ trợ là một cách thiết thực để giúp việc chăm sóc trở nên an toàn và nhẹ nhàng hơn.
Đảm bảo an toàn cũng là tôn trọng phẩm giá của người thân
Hỗ trợ người thân di chuyển không chỉ đơn thuần là giúp họ đi từ nơi này đến nơi khác. Điều quan trọng còn là giúp họ cảm thấy thoải mái, tự tin và duy trì tính tự lập, đồng thời đảm bảo an toàn cho cả người được chăm sóc lẫn người chăm sóc..
Bằng cách chuẩn bị không gian phù hợp, khuyến khích người thân chủ động tham gia, áp dụng các kỹ thuật vận động an toàn và biết khi nào cần nhờ người trợ giúp, bạn có thể giúp việc chăm sóc hằng ngày trở nên dễ dàng và bớt áp lực hơn.
Nếu cần thêm sự hỗ trợ trong quá trình chăm sóc người thân hằng ngày, hãy liên hệ với CRC OC để tìm hiểu các tài liệu hướng dẫn, dịch vụ và nguồn hỗ trợ phù hợp với nhu cầu của bạn.
