Các lựa chọn chăm sóc dài hạn: Tìm hiểu các hình thức chăm sóc

Khi nghe đến cụm từ “chăm sóc dài hạn”, bạn có thể ngay lập tức nghĩ đến viện dưỡng lão. Tuy nhiên, chăm sóc dài hạn có thể rất khác nhau tùy theo nhu cầu của mỗi người.

Về cơ bản, chăm sóc dài hạn là việc cung cấp sự hỗ trợ lâu dài mà một người cần để duy trì cuộc sống hằng ngày, đáp ứng các nhu cầu về sức khỏe và chăm sóc cá nhân. Sự hỗ trợ này có thể được thực hiện tại nhà, trong cộng đồng hoặc tại các cơ sở chăm sóc nội trú. Khi nhu cầu của một người thay đổi, hình thức hỗ trợ họ cần cũng có thể thay đổi theo.

Nếu đang cân nhắc các phương án chăm sóc dài hạn cho cha mẹ, vợ/chồng hoặc người thân, có thể bạn sẽ băn khoăn không biết nên bắt đầu từ đâu. Tìm hiểu về những lựa chọn phổ biến sẽ giúp bạn có cái nhìn rõ hơn, chuẩn bị tốt hơn và dễ dàng xác định hình thức chăm sóc phù hợp với nhu cầu của người thân.

Các lựa chọn chăm sóc dài hạn: Tìm hiểu các hình thức chăm sóc

Tiếp tục sống tại nhà với sự hỗ trợ

Với nhiều người, lựa chọn đầu tiên cần cân nhắc là tiếp tục sống tại nhà.

Tiếp tục sống tại nhà khi về già có thể là lựa chọn phù hợp nếu một người vẫn cảm thấy thoải mái và an toàn trong không gian quen thuộc của mình nhưng cần thêm sự hỗ trợ. Chẳng hạn, người thân có thể thường xuyên ghé thăm, người chăm sóc tại nhà có thể hỗ trợ việc chăm sóc cá nhân hoặc chuẩn bị bữa ăn, trong khi các dịch vụ cộng đồng có thể đáp ứng những nhu cầu còn thiếu khác.

Các hình thức hỗ trợ có thể bao gồm giao đồ ăn, đưa đón, dọn dẹp nhà cửa, mua sắm, chăm sóc cá nhân, nhắc uống thuốc hoặc đơn giản là có người trò chuyện, bầu bạn. Ngoài ra, các chương trình sinh hoạt ban ngày dành cho người lớn có thể cung cấp dịch vụ chăm sóc và các hoạt động giao lưu trong ngày, giúp người cao tuổi tiếp tục sống tại nhà.

Một trong những lợi ích của việc tiếp tục sống tại nhà là người thân của bạn vẫn được ở trong không gian quen thuộc. Tuy nhiên, cũng cần cân nhắc thực tế về mức độ hỗ trợ họ cần và liệu việc chăm sóc tại nhà có thể duy trì lâu dài mà không tạo quá nhiều áp lực cho những người cùng tham gia chăm sóc hay không.

Khi nhu cầu chăm sóc tăng lên, phương án từng phù hợp với một người chỉ cần hỗ trợ vài giờ mỗi tuần có thể không còn đáp ứng được nhu cầu của họ khi cần người hỗ trợ mỗi ngày.

Chăm sóc sức khỏe tại nhà

Chăm sóc sức khỏe tại nhà là hình thức cung cấp các dịch vụ y tế ngay tại nơi ở của người bệnh. Tùy theo nhu cầu và điều kiện của mỗi người, các dịch vụ có thể bao gồm chăm sóc điều dưỡng, vật lý trị liệu, hoạt động trị liệu và nhiều dịch vụ chăm sóc sức khỏe khác.

Hình thức này đặc biệt hữu ích sau khi một người mắc bệnh, bị thương, trải qua phẫu thuật hoặc xuất viện, khi họ cần sự chăm sóc từ nhân viên y tế chuyên môn nhưng vẫn có thể hồi phục an toàn tại nhà.

Cũng cần phân biệt chăm sóc sức khỏe tại nhà với dịch vụ chăm sóc tại nhà. Chăm sóc sức khỏe tại nhà thường dành cho những nhu cầu y tế hoặc phục hồi chức năng cụ thể, trong khi người chăm sóc tại nhà có thể hỗ trợ các công việc sinh hoạt hằng ngày như nấu ăn, dọn dẹp hoặc ở bên cạnh người thân trong ngày.

Chương trình chăm sóc ban ngày dành cho người lớn

Các chương trình chăm sóc ban ngày dành cho người lớn cung cấp dịch vụ chăm sóc, bữa ăn, các hoạt động và cơ hội giao lưu trong ngày, giúp người tham gia vẫn có thể tiếp tục sống tại nhà.

Đối với gia đình, những chương trình này còn mang lại một lợi ích rất thiết thực khác: dịch vụ chăm sóc thay thế (respite care), giúp người chăm sóc có thời gian nghỉ ngơi hoặc giải quyết công việc cá nhân.

Nếu người chăm sóc phải đi làm vào ban ngày hoặc cần thời gian để giải quyết công việc cá nhân, đi khám hay hoàn thành những trách nhiệm khác, chương trình chăm sóc ban ngày dành cho người lớn có thể giúp trông nom và tổ chức các hoạt động phù hợp cho người thân trong thời gian đó.

Mỗi chương trình có thể có hình thức và mức độ chăm sóc khác nhau. Vì vậy, bạn nên tìm hiểu kỹ về các dịch vụ được cung cấp, giờ hoạt động, dịch vụ đưa đón, bữa ăn và cách chương trình đáp ứng nhu cầu chăm sóc ngày càng thay đổi của người tham gia.

Cơ sở hỗ trợ sinh hoạt

Cơ sở hỗ trợ sinh hoạt là hình thức chăm sóc nội trú dành cho những người cần được hỗ trợ trong các hoạt động hằng ngày nhưng chưa cần đến sự chăm sóc điều dưỡng chuyên môn thường xuyên.

Thông thường, mỗi người sẽ có căn hộ hoặc không gian sinh hoạt riêng và được hỗ trợ các nhu cầu như ăn uống, dọn dẹp, đưa đón, quản lý thuốc, tắm rửa và thay quần áo. Các cơ sở này cũng thường tổ chức nhiều hoạt động giao lưu, giúp người cao tuổi có cơ hội gặp gỡ và kết nối với những người khác.

Cơ sở hỗ trợ sinh hoạt có thể là lựa chọn phù hợp khi việc sống độc lập tại nhà trở nên khó khăn, nhưng người thân của bạn vẫn chưa cần đến mức độ chăm sóc y tế chuyên sâu như tại cơ sở điều dưỡng.

Tuy nhiên, mỗi cơ sở hỗ trợ sinh hoạt có thể cung cấp các dịch vụ và mức độ chăm sóc khác nhau. Trước khi lựa chọn, hãy tìm hiểu rõ những dịch vụ nào đã được bao gồm trong chi phí, những khoản nào phải trả thêm và cơ sở sẽ xử lý ra sao nếu nhu cầu chăm sóc của người thân thay đổi hoặc trở nên phức tạp hơn.

Chăm sóc người suy giảm trí nhớ

Chăm sóc người suy giảm trí nhớ dành cho những người mắc bệnh Alzheimer, chứng sa sút trí tuệ hoặc gặp những thay đổi đáng kể về khả năng nhận thức, khiến họ cần được hỗ trợ, giám sát và sinh hoạt trong một môi trường có tổ chức hơn để đảm bảo an toàn.

Các cơ sở chăm sóc thường hỗ trợ những sinh hoạt hằng ngày như ăn uống, dùng thuốc và chăm sóc cá nhân. Bên cạnh đó, họ cũng xây dựng lịch sinh hoạt và tổ chức các hoạt động phù hợp với nhu cầu của người bị suy giảm nhận thức.

Chăm sóc người suy giảm trí nhớ có thể là một lựa chọn đáng cân nhắc khi tình trạng mất trí nhớ hoặc suy giảm khả năng phán đoán khiến một người không còn có thể sống một mình an toàn. Chẳng hạn, họ có thể đi lang thang, quên uống thuốc, quên tắt các thiết bị trong nhà hoặc gặp khó khăn khi tự thực hiện những công việc sinh hoạt cơ bản.

Cũng như khi lựa chọn cơ sở hỗ trợ sinh hoạt, bạn nên tìm hiểu kỹ về mức độ chăm sóc mà cơ sở cung cấp và cách họ xử lý nếu nhu cầu về thể chất hoặc y tế của người thân tăng lên theo thời gian.

Cơ sở điều dưỡng chuyên môn

Cơ sở điều dưỡng chuyên môn cung cấp mức độ chăm sóc y tế và điều dưỡng cao hơn so với hầu hết các cơ sở hỗ trợ sinh hoạt.

Các cơ sở này có thể cung cấp dịch vụ phục hồi chức năng sau khi người bệnh nhập viện hoặc bị chấn thương, cũng như dịch vụ chăm sóc dài hạn cho những người có nhu cầu chăm sóc y tế hoặc thể chất ở mức độ cao.

Một người có thể cần đến cơ sở điều dưỡng chuyên môn nếu cần được nhân viên điều dưỡng theo dõi thường xuyên hoặc cần sự hỗ trợ mà gia đình khó có thể đáp ứng tại nhà hay tại các cơ sở có mức độ chăm sóc thấp hơn.

Nếu đang tìm hiểu một cơ sở điều dưỡng chuyên môn, hãy xác định rõ bạn đang cần dịch vụ phục hồi chức năng ngắn hạn, chăm sóc dài hạn hay cả hai. Đây là những hình thức chăm sóc khác nhau, dù đôi khi được cung cấp tại cùng một cơ sở.

Làm thế nào để biết lựa chọn nào phù hợp?

Không có một hình thức chăm sóc dài hạn nào phù hợp với tất cả mọi người. Lựa chọn phù hợp sẽ tùy thuộc vào nhu cầu của người thân, những việc họ vẫn có thể tự làm và mức độ hỗ trợ mà gia đình có thể thực tế đáp ứng.

Hãy bắt đầu bằng việc xem xét những sinh hoạt hằng ngày của người thân:

• Người thân cần hỗ trợ những việc gì? Hãy xem xét các hoạt động như tắm rửa, thay quần áo, ăn uống, đi vệ sinh, uống thuốc, chuẩn bị bữa ăn, đi lại trong nhà và làm việc nhà.

• Người thân có gặp vấn đề về an toàn không? Thường xuyên bị ngã, đi lang thang, dùng thuốc không đúng cách, quên tắt các thiết bị trong nhà hoặc không thể ở một mình an toàn đều có thể là dấu hiệu cho thấy họ cần được giám sát và hỗ trợ nhiều hơn.

• Người thân cần được hỗ trợ đến mức nào? Một người chỉ cần giúp đỡ vài giờ mỗi tuần sẽ có nhu cầu rất khác với người cần được hỗ trợ trong phần lớn thời gian trong ngày hoặc qua đêm.

Bên cạnh nhu cầu của người thân, bạn cũng cần cân nhắc khả năng đáp ứng của chính mình với vai trò người chăm sóc. Chăm sóc người thân có thể là một việc rất ý nghĩa, nhưng cũng có thể gây áp lực không nhỏ về thể chất và tinh thần. Nếu mỗi tuần bạn dành nhiều giờ để chăm sóc người thân mà không nhận thù lao, hãy tự hỏi liệu bạn có thể duy trì việc này lâu dài mà vẫn cân bằng được công việc, gia đình và cuộc sống riêng hay không.

Cuối cùng, đừng bỏ qua khía cạnh tài chính. Chi phí chăm sóc dài hạn có thể khác nhau đáng kể tùy thuộc vào loại hình chăm sóc, địa điểm và mức độ hỗ trợ cần thiết. Trước khi đưa ra quyết định, hãy tìm hiểu những nguồn tài chính mà bạn có thể sử dụng, chẳng hạn như bảo hiểm, các khoản trợ cấp, tiền tiết kiệm hoặc những nguồn hỗ trợ khác.

Kế hoạch chăm sóc có thể thay đổi theo thời gian

Việc lựa chọn một hình thức chăm sóc dài hạn không có nghĩa là bạn phải duy trì lựa chọn đó trong suốt thời gian về sau.

Một người có thể bắt đầu với vài giờ được hỗ trợ tại nhà mỗi tuần, sau đó tham gia chương trình chăm sóc ban ngày và cuối cùng chuyển đến cơ sở hỗ trợ sinh hoạt hoặc cơ sở chăm sóc người suy giảm trí nhớ khi cần được hỗ trợ nhiều hơn. Trong khi đó, một người khác có thể tiếp tục sống tại nhà trong nhiều năm nếu nhận được sự hỗ trợ phù hợp từ gia đình và các dịch vụ cộng đồng.

Điều quan trọng là thường xuyên xem xét lại tình hình và điều chỉnh kế hoạch chăm sóc khi nhu cầu của người thân thay đổi.

Lời kết

Khi mới bắt đầu tìm hiểu về chăm sóc dài hạn, bạn có thể thấy khá bối rối trước rất nhiều cơ sở và dịch vụ khác nhau, và không biết gia đình mình nên bắt đầu từ đâu. Thay vì cố gắng tìm câu trả lời cho mọi vấn đề ngay lập tức, hãy bắt đầu bằng một câu hỏi đơn giản hơn: Người thân của tôi hiện cần được hỗ trợ những gì?

Khi hiểu rõ hơn về những việc người thân cần hỗ trợ hằng ngày, các vấn đề liên quan đến an toàn và mức độ tự lập của họ, bạn sẽ dễ dàng xác định hình thức chăm sóc nào có thể đáp ứng những nhu cầu đó.

Bạn cũng không cần phải lên kế hoạch cho mọi thứ ngay từ hôm nay. Chăm sóc dài hạn là một quá trình, và việc tìm hiểu các phương án từ sớm sẽ giúp bạn và người thân có thêm thời gian để cân nhắc, chuẩn bị và đưa ra quyết định khi cần.